پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٥ - سرنوشت عراق در هالهاى از ابهام

سرنوشت عراق در هاله‌اى از ابهام


همزمان با آغاز سفر رييسان گروه بازرسان تسليحاتى سازمان ملل به عراق و موافقت رييس جمهور آمريكا با پيشنهاد نخست وزير انگليس، مبنى بر صدور دومين قطعنامه شوراى امنيت‌سازمان ملل درباره بحران عراق، سرنوشت اين كشور همچنان در هاله‌اى از ابهام قرار گرفته است.
اكنون كه به نظر مى‌رسد آمريكا بيش از هر زمان ديگرى براى استفاده از زور به منظور خلع سلاح صدام از تسليحات كشتار جمعى مصمم است، ديدار بليكس رييس كميسيون نظارت و تحقيق سازمان ملل و البرادعى مدير كل آژانس بين‌المللى انرژى اتمى مى‌تواند لحظات سرنوشت‌سازى را براى عراق رقم زند.
ديپلمات‌ها معتقدند كه گزارش بليكس و البرادعى مى‌تواند آغازى براى شمارش معكوس آمريكا براى حمله به عراق باشد. از سوى ديگر تونى بلر نخست وزير انگليس با پيشنهاد صدور دومين قطعنامه شوراى امنيت‌سازمان ملل گفت: «صدور قطعنامه جديد شوراى امنيت، آزمايش ديگرى براى جامعه بين‌المللى در برخورد با عراق خواهد بود.
به نظر مى‌رسد پيشنهاد «تونى بلر» با اين هدف طرح شده است كه صدور دومين قطعنامه از جانب شوراى امنيت مى‌تواند كشورهايى چون فرانسه و روسيه را نيز كه با حمله به عراق مخالف‌اند، متقاعد سازد كه عراق مجددا از خلع سلاح سرباز زده است.
در همين حال، «بوش‌» ضمن اصرار بر صدور اين قطعنامه تكرار كرده است كه هر گونه قطعنامه از جانب شوراى امنيت و تعيين ضرب‌الاجل آن، بايد به گونه‌اى باشد كه اين كشور را مجبور به همكارى و پيروى از خواسته‌هاى جامعه بين‌المللى سازد; در غير اين صورت بايد مجوز عمليات نظامى سريعى را عليه اين كشور صادر كند.
بنابراين قبول صدور قطعنامه‌اى جديد عليه عراق از سوى امريكا، مى‌تواند حاوى دو نكته باشد:
١. بوش تا پيش از اين، وانمود مى‌كرد كه نيازى به قطعنامه جديد ندارد و به محض محرز شدن تخلف عراق، اين كشور را بايد از طريق زور خلع سلاح كرد; اما شرايط منطقه و همچنين عدم تحقق كامل برنامه ائتلاف با برخى كشورهاى اروپايى چون فرانسه و آلمان، باعث‌شده كه امريكا را به صدور يك قطعنامه ديگر عليه اين كشور محتاج كند. شايد بتوان اين‌طور استنباط كرد كه بوش، از همان ابتدا تصميم داشته وضعيتى را به وجود آورد كه شوراى امنيت‌سازمان ملل، چاره‌اى جز حمايت از جنگ يا اعلام بى‌ارتباطى با اين شورا نداشته باشد.
٢. صدور قطعنامه شديد عليه عراق به‌طور قطع يكى از اهداف امريكا است.
به هر حال كسب راى مثبت چين، روسيه و فرانسه كه از اعضاى دائمى شوراى امنيت و داراى حق وتو در اين شورا هستند، به‌راحتى ممكن نيست; اما انگليس و آمريكا اميدوارند كه اين سه كشور در نهايت دست كم به دادن راى ممتنع به قطعنامه‌اى كه تخلف عراق را از قطعنامه ١٤٤١ اعلام مى‌كند، راضى شوند.
به نظر مى‌رسد كه امريكا با هدف دستيابى به يك ائتلاف قوى در اقدام عليه عراق، تلاش مى‌كند تا بدين ترتيب هزينه عمليات نظامى را براى خود كاهش دهد و به لحاظ افكار عمومى، مشروعيت‌بيشترى پيدا كند.
بنابراين صدور يك قطعنامه شديدتر كه حق توسل به زور در آن تصريح شده باشد - همراه با مهر تاييد بيشترين اعضاى شوراى امنيت - در جلسه آتى شوراى امنيت دور از انتظار نخواهد بود.

اميد حاتمى